Marko Polo Çin’de

Doğu İle Batıyı Birleştiren Devlet: Büyük Selçuklular…

Selçuklu Devleti’nin kuruluşu, Ortadoğu coğrafyası için değişimin başlangıcını temsil etmesiyle bir milat önemi taşımaktadır. Kendilerinden sonra gelen devletleri etkilemelerinin yanı sıra, Ortadoğu’nun siyasi, ekonomik, kültürel, dini ve etnik olarak yeniden şekillenmesi bakımından yine Selçuklu politikalarının önemi söz konusudur. İslam’a geçiş döneminde Türk devlet anlayışıyla, yeni tanıştığı Fars ve İslam medeniyetlerini sentezleyen Selçukluların, bıraktıkları mirasla beraber Osmanlı Devleti’ni ve Türkiye Cumhuriyeti’ni doğrudan etkilediği düşünülürse, önemlerinin nasıl da kritik olduğu yeniden hatırlanacaktır. Özellikle, gerçekleştiği anda ne kadar büyük bir tarihi vaka olduğu tahmin bile edilemeyen Malazgirt Savaşı’nın, dünya tarihini tamamen etkilediği de bilinen bir gerçektir.

Selçuklu tarihi konusunda ülkemizin en önemli isimlerinden biri olan Prof. Dr. Cihan Piyadeoğlu elinizdeki çalışmada, Büyük Selçukluların, kurucularının dedesi olan Selçuk ile başlayan ve Sencer’in ölümüyle sonlanan tarihini yeniden ele alıyor. Her yaştan, her kesimin rahatça okuyup anlayabileceği, ihtiyaç hâlinde ders kitabı olarak da tercih edilebilecek bir üslupla hazırlanan eser, Selçukluların kökeninden başlıyor. Ardından Çağrı Bey’in Merv ve Musa Yabgu’nun Herat merkezli faaliyetlerini ele alıyor, Sultan Tuğrul Bey ve Sultan Alp Arslan dönemini teferruatlı biçimde anlatıyor, Malazgirt Savaşı’nı tüm kritik noktalarıyla değerlendiriyor ve son olarak Sultan Melikşah, Sultan Berkyaruk, Sultan Muhammed Tapar ve Sultan Sencer dönemleriyle son buluyor. Ayrıca dönemin önemli tarihi başlıkları olan Dandanakan Savaşı, Nizâmülmülk, Nizamiye Medreseleri, Hassan Sabbah ve Batıniler, Bizans’la İlişkiler, Anadolu Fetihleri, Bağdad ve Hilafet, Gazne ve Karahanlı Devletleri, Konargöçer Oğuzlar gibi konuları da işliyor.

“Büyük Selçuklular: Yeni Bir Devrin Başlangıcı”, son derece akıcı anlatımıyla, alanının en derli toplu çalışması olarak bir kaynak özelliği taşıyor.

İlk kayıkların içleri oyulan kütüklerden yapıldığını biliyor muydunuz? Peki ya adeta yüzen devasa oteller olan transatlantiklerin yüzlerce odasının, dükkânlarının, restoranlarının ve balo salonlarının olduğunu? Bunun gibi daha pek çok şaşırtıcı bilgiyle dolu bu kitapla kütüklerden, tahta sallara; kadırgalardan hovercraftlara kadar bin bir çeşit gemiyle keyifli bir yolculuğa çıkmaya hazır olun. Amman can yeleklerinizi giymeyi unutmayın! Bizden söylemesi...

"...Hülasa: Kuyucaklı Yusuf yüzümüzü ağartacak bir sanat eseridir.Zararlı bir tarafını göremedim. Mevzuzbahis tenkitler bugün el üstünde tutulan bazı Avrupa şaheserlerinde gördüğümüz -aynı mevzulara ait- tenkitler yanında son derece masum ve küçük kalır. Yalnız bir şahsın ve bir romanın değil, memleketimizde ilerlemesi lazım bir büyük ve faydalı sanatın da davasını gören Cumhuriyet adliyesinden zaten zayıf olan Türk romanının cesaretini kıracak bir karar çıkmayacağını kuvvetle ümit ederim.

Maarif Vekaleti Müfettişlerinden Reşat Nuri" Yazarlığının yanısıra siyasal kimliği de öne çıkan Sabahattin Ali, 1930'lu ve 1940'lı yıllarda Sol görüşlü olmanın bütün zorluklarını yaşadı. Filiz Ali'nin babasına ait bir sandıkta bulduğu belgeler, bu zorlukların ve çilelerin birer tutanağı niteliğindedir. Mahkemelerde Türk edebiyat tarihinde ilk defa Kuyucaklı Yusuf için Reşat Nuri tarafından yazılmış, sansür konusunda hala geçerli sayılabilecek görüşlerin ifade edildiiği raporu, Sabahattin Ali'nin soyadı konusundaki hassasiyetini, dönemin ünlü kişileri ile arasında geçen tartışmaları ve özel hayatına ışık tutacak birçok belgeyi içeriyor.

Kimileri ulvi olduğuna inandıkları amaçlar için silaha sarıldı; HALİD BİN VELİD, SULTAN SELAHATTİN ve ŞARLMAN gibi…
Kimileri dünya imparatorluğu için sefere çıktı; FATİH SULTAN MEHMET ya da NAPOLYON gibi…
Kimileri yeni bir dünya kurmaya soyundu; BÜYÜK İSKENDER, SEZAR ve SULTAN SÜLEYMAN gibi…
Kimileri dünyayı fethe çıktı; ATTİLA, CENGİZ HAN ya da HİTLER gibi…
Kimileri dünyayı, kendisini fethe çıkanlardan kurtarmak için cepheye koştu; EISENHOWER, PATTON ve ZHUKOV gibi…
Kimileriyse “Bağımsızlık!” deyip ulusu şahlandırdı; GEORGE WASHINGTON ya da ATATÜRK gibi…
Sadece onlar mı?
 
Filleriyle dağlar aşan HANNİBAL’dan Anadolu’yu Türk yapan ALPARSLAN’a, kadırgalarıyla denizler aşan BARBAROS’tan Amerika’yı İspanyollaştırmak isteyen CORTES’e, sıcak denizler aşkıyla yanıp tutuşan BÜYÜK PETRO’dan kaybedilenden fazlasını kazanmak isteyen ENVER PAŞA’ya, tanklarıyla çöller aşan ROMMEL’den ülkesini faşist Almanya’dan kurtarmak isteyen STALİN’e…
Onlarcası…
Hepsi askerdi.
Verdikleri her bir “HÜCUM!” emri ile tarih değişti.