Yeraltından Notlar

İskele Yayıncılık – Babalar Ve Oğullar

Dostoyevski’nin 1861 yılında yayımlanan romanı Ezilenler , Rus edebiyatının en başarılı yapıtları arasında gösterilmektedir. Yazarın sürgün dönüşü Petersburg’da kaleme aldığı kitap, kendi yaşamından önemli izler taşır. Dostoyevski, psikolojik betimlemelerle saydamlaştırdığı karakterlerinin ruh hallerini, okurun derinden hissetmesini sağlar. Ezilenler ; hayat boyu aşağılanan ve hakarete uğrayanların, zengin ve nüfuzlu kimselerin menfaatperestlikleri altında ezilişinin romanıdır.

İklim soğuk olsa da, Sibirya’da memurluk hayatına kolay ısınılır. Orada, liberal düşünceler aşılanmış basit bir halk yaşar. Nizamlar eskidir, sağlamdır, asırlar boyunca kutsallık kazanmıştır. Haklın olarak Sibirya’nın saygınlarından gören bazı memurlar yerli, kökleşmiş Sibiryalılardır. Bazısı da Rusya’dan, hatta birçoğu büyük şehirlerden gelmişlerdir. Bunlar, Kadro ile ilgisi olmayan aylıklara, iki katı harcıraha ve koltuk için parlak ümitlere kapılarak gelirler. Onlardan, hayat bilmecesini çözebileneler hemen hemen her zaman Sibirya’da kalır, oraya seve seve yerleşirler. Sonra da, onların soyundan birçok zengin ve yararlı beyinler ortaya çıkar. Fakat uçanlar, hayat bilmecesini çözmesini bilmeyenler, Sibirya’dan çabucak bıkarlar, üzüntü ile kendi kendilerine, buraya niçin geldiklerini sorarlar. Sabırsızlıkla, yasal süre olan üç yılı doldurur doldurmaz tayinlerini çıkarmak için uğraşmaya başlarlar. Sonra, Sibirya’ya söverek, onunla alay ederek pılı pırtıyı toplayıp geri dönerler. Bu adamlar, haksızdırlar. Çünkü Sibirya’da yalnız memurluk bakımından değil, türlü bakımdan rahat ve mutlu yaşanabilir. Bir kere burası son derece güzeldir. Oldukça zengin, misafir sever birçok iş adamı, hali vakti yerinde pek çok yabancı da vardır.