Mesaj – Novus Iı

Türkiye’de aile kurumu tehlikede mi? Geleneksel değerlerimizi kayıp mı ediyoruz? Evlilik sayısı azalırken, boşanmalar neden artıyor? Aile nereye gidiyor? Aile içindeki geleneksel rol dağılımının tarihi binlerce yıllık; bu kodların değişime uğrama tarihi ise kabaca sadece yüz yıllıksa, ne oldu da bir asırda kadın-erkek ve ebeveyn-çocuk ilişkileri bu denli dönüştü? Bu dönüşümü kategorik olarak kötülemek ne kadar doğru? Ya da dönüşümü tersine çevirmeye çabalamak çözüm mü? Feminizmin teşhis ve reçeteleri yaraya merhem mi oluyor, tuz mu basıyor? Soruları çoğaltmak mümkün. Kesin olan bu ve benzeri soruların, gündelik tartışmalarımızda kapladığı alanın her gün daha da büyüdüğüdür. Vereceğiniz cevap ne olursa olsun, ailenin toplumun temeli olduğu gerçeği ile onu koruma sorumluluğumuz değişmeyecektir.

Sosyolog-Yazar Hilâl Kaplan, uzun zamandır yapılması gereken bir tartışmanın kapılarını aralıyor. Bu kitap aslında bir “ilk söz”… Aile değerlerinin erozyona uğramasına dair özelde muhafazakâr kesim, genelde de toplumun geniş kesimleri rahatsızlıklarını uzun süredir dağınık biçimde ifade etse de henüz derli toplu biçimde ortaya konulamamıştı.

Elinizdeki kitap, dünyadaki güncel gidişatın yansımalarını sosyal teori ile harmanlayarak analiz edip “içerden ve buralı” bir reddiye ortaya koymayı amaçlıyor.

Korku, engeller koyarken bile yeni olasılıklar doğurur ve her şeyi değiştirebilir. “Hanedanlar yükselir ve düşer; dinler yaratılır, reforme edilir ve parçalanır; modern devletler doğar; piyasalar kârlı dönemlerden geçer ve çöker; dünya tekrar tekrar şekillenir ve bunların hepsi kısmen korku ve onun bir uzantısı olan panikten kaynaklanır. Yine de çoğu tarih kitabının dizininde ‘korku' kelimesini bulacağınız şüphelidir. Bir filmdeki arka plan gürültüsü gibi atmosferin bir parçasıdır. Teferruat gibi görünür, gerçek hayatın neredeyse duyulmayan müziğidir...”

Oysaki değişimin en itici güçlerinden biri korkudur. Kıtlık, savaş, hastalık, yoksulluk, tanrı korkusu ve diğer insanlara duyulan korku... Kültür tarihçisi Robert Peckham, Korku: Alternatif Dünya Tarihi kitabında, korkunun tarihi şekillendirme üzerindeki etkisini hem bir güç aracı hem de toplumsal değişimin katalizörü olarak ele alıyor ve bir otobüs durağına grafitiyle yazılmış çaresiz bir çağrı olarak ortaya çıktığında bile üretken bir potansiyeli olduğunu vurguluyor.

Korkunun güce nasıl hizmet ettiğine dair tarihsel farkındalığın, gelecekte korku tarafından sömürülmemize engel olabileceğini söyleyen Peckham, korkunun önümüze bariyerler koyarken bile yeni olasılıklar doğurabileceğini ve dünyayı değiştirmek için onu kullanılabileceğimizi gösteriyor. Dünyanın “gölge tarihini” takip eden Peckham, yarını anlayabilmek için 14. yüzyıldaki Kara Veba'dan başlayarak Fransız Devrimi'ne, 19. yüzyılın toplumsal hareketlerinden terörizme, ekonomik krizlerden Soğuk Savaş paranoyasına, iklim ve çevre krizinden pandemiye korku üzerinden alternatif bir dünya tarihi anlatıyor.