İnsan Ve Savaş

William Shakespeare (1564-1616): Oyunlarında insanlık durumlarını dile getiriş gücüyle yaklaşık 400 yıldır bütün dünya okur ve seyircilerini etkilemeyi sürdüren efsanevi yazarın Aşk ve Anlatı Şiirleri’yle oyunları arasında söz, duygu, ruh, ihtiras, inanç bakımından çeşitli yakınlıklar bulunmaktadır. Bu şiirlerde de lirik cazibe, heyecanlı olaylar, sürükleyici yaşantılar, billur özdeyişler vardır, şairin anlatı ustalığına ve imge yaratıcılığına hayran olmamak, mekân, görüntü, doğa ve nesne betimlemelerini başarılı bulmamak mümkün değildir. “Venüs ile Adonis” güzellik tanrıçasının isteksiz bir genci baştan çıkarmak uğrundaki ısrarlı çabalarının küçük bir mitolojik destanı, “Lükres’in İğfali” kocasına sadık soylu bir kadına şehvetten gözü dönmüş bir prensin tecavüzünün öyküsü, “Anka ile Kumru” felsefi ve vicdani gücü ağır basan bir “saf” şiir, “Bir Âşıkın Yakınması” sevgiye güvendiği için bir çapkının tuzağına düşen bir kadının haklı şikâyetidir. Aşk ve Anlatı Şiirleri’nde Shakespeare’in yazdığı sanılan “Coşkulu Yolcu” ve “Ölsem mi?” adlı şiirler de yer almaktadır.

Tarih 23 Ekim 1993.
Çalan bir telefon.
“Ersever’i infaz ettik, sıra Soner’de.” Telefon kapanıyor.

Tarih 4 Kasım 1993.
Binbaşı Ersever, elleri arkadan bağlı, ağzı bantlı halde bulunuyor.
Öldürülmüş. Kafasına iki kurşun sıkılarak.
Ardından yakın arkadaşı itirafçı Mustafa Deniz ile sevgilisi Mahsune Dguebe’nin cesetleri bulunuyor.

Peki Binbaşı Ersever’i kim öldürdü?
Başbakan Tansu Çiller “kendi içlerindeki çatışma” diyor.

Kendi içlerindeki?
Kontrgerilla, JİTEM, itirafçılar...
Kontrgerilla timleri: Anadolu Halk Cephesi... TİT... KAP...
İtirafçılardan kurulu Yıldız Timleri...
Yeşil kod adlı Ahmet Demir...
Faili meçhul cinayetler...

“Okur olmanın önemi kavranmadan, yazar olmanın önemini de, durumunu da, sorununu ve sorumluluğunu da nasıl kavrayabiliriz ki?”

“Yazarın üstüne ‘Niçin yazıyorsunuz?’ diye varacağmıza, neyi nasıl yazdığına daha dikkatle baksak, hem o ‘niçin?’lerin yanıtı çıkardı ortaya, hem de, kuşkusuz içinde yaşadığı dünyadan ötürü bağrında açılan yarasının yeni bir dille dışlaştırılmış sesini daha iyi duyardık onun.”
Denemelerden, değinilerden yani “demeden” hiç uzak kalmıyor Adalet Ağaoğlu.

Türk romanından başlayıp oyun yazarlığına, sansürden otosansüre, yazma yöntemlerinden edebiyatta cinselliğe, sinema diline, çeviriye, Márquez’den Necatigil’e ve Kafka’ya dek demeye değer bulduğu her şeye Geçerken uğruyor.

Dünya 20. yüzyılda neredeyse tüm yerküreyi kasıp kavuran iki büyük savaşa, “dünyayı sarsan” devrimlere, imparatorlukların çöküp sömürgelerin bağımsızlıklarını kazanmasına ve sonra da iki büyük sistemden birinin yıkılışına tanık oldu. İnsanoğlu 20. yüzyılda Ay’a gitti, uzayı keşfe çıktı, teknoloji ve iletişim devrimiyle dünyayı küçülttü, ama diğer yandan gezegenin tüketilmesi, çevre felaketi, açlık, yoksulluk daha önce görülmemiş boyutlara ulaştı.

Değerli tarihçi Prof. Dr. Sina Akşin, çelişkilerle dolu bu çağın siyasi tarihini, onu hazırlayan koşulları da ele alarak anlatırken esprili ve ince üslubuyla okuyucuyu da bir devrialeme çıkarıyor. Kısa 20. Yüzyıl Tarihi, Ortadoğu’dan Latin Amerika’ya, Rusya’dan Çin’e, Batı Avrupa’dan Balkanlar ve Doğu Avrupa’ya, Japonya’ya kadar çok geniş bir coğrafyadaki siyasi gelişmeleri özetlerken, Türkiye’yi de bu genel seyir içine yerleştiriyor ve ülkemizin geçen yüzyıldaki macerasına daha kapsamlı bir perspektiften bakma olanağı veriyor. 18 harita ve 100’den fazla fotoğrafla zenginleştirilen Kısa 20. Yüzyıl Tarihi, tarihi keyifle okuyup öğrenmek isteyenlerin vazgeçemeyeceği bir başvuru kaynağı olacak.