Beyaz Geceler – Bilge Kültür Sanat
Öykünün başkahramanı olan yazar sekiz senedir Petersburg’da yaşayan yalnız bir adamdır. Hiç arkadaşı yoktur belki ama ne gam, bütün Petersburg onundur nasılsa. Petersburg’daki insanlar her şeyidir onun. Onlar mutluysa o da mutludur, onlar hüzünlüyse o da hüzünlüdür. Herkesin yazlıklara gidip de sokakların bomboş kaldığı bir yaz gecesi Nastenka girer hayatına. Onun gibi yalnız, hüzünlü Nastenka... İlk kez bir kadına açılır; yalnızlığını, nasıl iflah olmaz bir hayalperest olduğunu anlatır. Nastenka’nın da ondan pek bir farkı yoktur aslında. Anlattıklarını dinledikten sonra yazara söz verir: Onu asla bırakmayacaktır. Sonra başlar kendi hikâyesini anlatmaya...
Beyaz Geceler – Hasan Ali Yücel Klasikleri 227
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881): İlk romanı İnsancıklar 1846’da yayımlandı. Ünlu¨ eleştirmen V. Byelinski bu eser u¨zerine Dostoyevski’den geleceğin bu¨yu¨k yazarı olarak söz etti. Ancak daha sonra yayımlanan eserleri çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da o dönemde fazla ilgi görmedi. Yazar 1849’da I. Nikolay’ın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun u¨yesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Kurşuna dizilmek u¨zereyken cezası su¨rgu¨n ve zorunlu askerliğe çevrildi. Sibirya su¨rgu¨nu¨nden sonra yazdığı romanlarla tekrar eski u¨nu¨ne kavuştu. Bu kitapta su¨rgu¨nden bir yıl önce yazdığı ve en tanınmış eserlerinden biri olan Beyaz Geceler’in yanı sıra hepsi 1848 yılına ait Başkasının Karısı ve Yatağın Altındaki Koca, Noel Ağacı ve Nikâh, Haysiyetli Hırsız, Yufka Yu¨rekli öyku¨leri de yer almaktadır.
Beyaz Geceler Beyaz Kapak
Öykünün yalnız ve hayalperest anlatıcısı, Petersburg’un “beyaz geceler”inde sokaklarda dolaşırken Nastenka adında bir genç kızla tanışır. Nastenka da bir o kadar yalnızdır. İkinci buluşmalarında aralarında bir dostluk doğar; Nastenka, ona yaşamöyküsünü anlatır: Âşık olduğu genç adam, bir yıl sonra geri döneceğini söyleyerek Moskova’ya gitmiş ama aradan bir yıl geçmesine karşın tek bir mektup bile yazmamıştır. Kahramanımız, Nastenka’yı dinlerken ondan çok etkilenir ama duygularını gizler.
Yalnızca XIX. yüzyıl Rus edebiyatının değil, dünya edebiyatının da en büyük yazarlarından Dostoyevski’nin 27 yaşında yazdığı Beyaz Geceler, okuru sarıp sarmalayan sevecen ve hüzünlü bir uzun öyküdür. Hem “dört gece süren bir aşkın hayali” hem de bir kişilik parçalanmasının öyküsüdür.
Ezilenler – Hasan Ali Yücel Klasikleri 79
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881): İlk romanı İnsancıklar'ın çarpıcı konusu ve farklı kurgusuyla dikkatleri çekti, kişinin ruh halini aktarış gücüyle önemli bir yazar olarak ün kazandı.Bu kitabın ardından yayımlanan öykü ve romanları, çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da, o dönemde pek ilgi görmedi.1.Nikolay'ın baskıcı rejimine muhalif politik bir gruba katılan Dostoyevski, bu yüzden tutuklandı, idama mahküm oldu. Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi.Sibirya sürgününden sonra yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu. 1861'de yayımlanan Ezinler eleştirmenlerin sert tepkisiyle karşılaştı, ancak geniş bir okuyucu kitlesi tarafından beğeniyle okundu.
Kumarbaz – Hasan Ali Yücel Klasikleri 195
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881): İlk romanı İnsancıklar 1846'da yayımlandı. Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski’den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Ancak daha sonra yayımlanan öykü ve romanları, çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da, o dönemde fazla ilgi görmedi.Yazar 1849'da 1.Nikolay'ın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı.Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi. Sibirya sürgününden sonra yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu.Dostoyevski Kumarbaz'da tutkulu bir aşkla kumar tutkusunu bir arada anlatırken insan ruhunun derinliklerini büyük bir güçle sergilemiştir.
Kumarbaz Ciltli
En çok okunan klasikler, özenli çevirilerle ve alanında uzman akademisyenlerin editörlüğünde okuyucuyla buluşuyor.
Erdemli ve asil bir ruha sahip Aleksey İvanoviç, sevdiği kızın borçlarını ödeyebilmek için kendini rulet masasında bulur. O masadan kalktığında artık zengin bir adamdır ama içindeki kumarbazın uyanışıyla artık hiçbir şey eskisi gibi değildir. İçinde büyüyen kumar tutkusuyla verdiği savaşta kaybedilecek çok şey vardır.
Bu atmosferde ortaya çıkan Kumarbaz’da hikâye, kurmaca bir kumar merkezi olan Roulettenburg’da geçer. Dostoyevski, okuyucuları ruhun karanlık sorularıyla yüzleşmeye zorlar: Kumar masasında para mı, aşk mı, onur mu kaybedilir? Yoksa hayatın kendisi mi?
Kendisi de bir kumarbaz olan Dostoyevski, teslim tarihine bir aydan daha kısa bir süre kaldığında romanına henüz başlamamış olduğunu fark eder. Eğer başaramazsa romanlarının telif hakkını kaybedecektir. Kendisine yardımcı olması için Anna Grigoryevna isimli stenografla anlaşır ve hem romanı tamamlar hem de gerçek aşkı tadar.
Okuyucuların Dostoyevski’nin ruhuna dokunma fırsatı buldukları bu ölümsüz eseri, Işıl Karasay’ın özenli çevirisiyle sunuyoruz.
Ölüler Evinden Anılar – Hasan Ali Yücel Klasikleri 87
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881): İlk romanı İnsancıklar 1846'da yayımlandı. Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski’den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Ancak daha sonra yayımlanan öykü ve romanları, çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da, o dönemde fazla ilgi görmedi.Yazar 1849'da 1.Nikolay'ın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı.Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi.Cezasını tamamlayıp Sibirya'dan döndükten sonra Petersburg'da Vremya dergisini çıkarmaya başladı. 1861-1862 yıllarında bu dergide yayımlanan Ölüler evinden Anılar Dostoyevski'nin Sibirya'da geçirdiği sürgün yıllarının izlenimlerini bütün canlılığıyla yansıtır.
Öteki – Hasan Ali Yücel Klasikleri 133
Çar 1. Nikola’ya muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu için önce idama mahkûm edilen, sonra cezası sürgüne çevrilerek Sibirya’ya gönderilen Dostoyevski, ilk eserlerini sürgün öncesi dönemde vermiştir. "Öteki" bu dönemde 1846 yılında yayımlanan dikkat çekici eserleri arasında yer almaktadır. Dostoyevski bu kitabında kişilik bölünmesini, parçalanmış bilincin kurduğu ürkütücü ve tehlikeli dünyayı konu edinmiştir.
Stage-6 The Gambler – İngilizce Hikaye
Alexis Ivanovitch is a young Russian who lives in Roulettenberg with the General and his family. He is a Russian teacher with a small salary. As luck would have it, Alexis Ivanovitch witnesses all kind of family intrigues, love triangles, and unbelievable failures. He is himself madly in love with Polina Alexandrovna, while the latter loves the Marquis de Griers. To win her sympathy, Alexis Ivanovitch plays roulette on her behalf and fulfil all her orders. However, after winning a good deal of money, his love for Polina Alexandrovna takes a back seat. He becomes completely submissive to roulette and its turn of chance. Consequently, he comes to the conclusion that roulette is the only way of acquiring money and social status. Roulette gives him the feeling of power, luck, and victory, and even love seems less valuable in comparison with game passion. Thus he ruins himself and, who knows, maybe one day he may rise from the dead or fall deeper into the ‘moving wheel’ of his roulette addiction…
Suç Ve Ceza – Hasan Ali Yücel Klasikleri 45
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881): İlk romanı İnsancıklar 1846'da yayımlandı. Ünlü eleştirmen V. Belinski bu eser üzerine Dostoyevski’den geleceğin büyük yazarı olarak söz etti. Ancak daha sonra yayımlanan öykü ve romanları, çağımızda edebiyat klasikleri arasında yer alsa da, o dönemde fazla ilgi görmedi.
Yazar 1849'da 1.Nikolay'ın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunun üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı.Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi.Cezasını tamamlayıp Sibirya'dan döndükten sonra Petersburg'da Vremya dergisini çıkarmaya başladı, yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu.Suç ve Ceza Dostoyevski'nin bütün dünyada en çok okunan başyapıtıdır.
Suç Ve Ceza – İletişim Yayınevi
Düştüğü yoksulluk çıkmazında toplum kurallarının bağından kurtulduğuna inanan bir gencin hikâyesini anlatan Suç ve Ceza ahlâkın anlamını sorgular.
Dostoyevski’nin yazın hayatının olgunluk döneminde kaleme aldığı Suç ve Ceza, Raskolnikov adlı gencin ahlâki hesaplaşması üzerinde yükselir: Raskolnikov öldürmeyi planladığı tefeciden aldığı parayı hayırlı bir amaç için kullanırsa, işlediği suçun doğasını kalıcı biçimde değiştirebilir mi? Hırsızlık ve cinayet gibi suçlar, “yüce amaç”larla işlenmesi durumunda cezasız kalabilir ve vicdanın yükünden kurtulabilir mi? Dostoyevski’nin en çok okunan romanı olan Suç ve Ceza, yayımlandığı günden bu yana insan ideallerini ahlâki ve felsefi sorularla sınamaya devam ediyor.
“Aşkı ilk defa yaşamak gibi, denizi ilk defa görmek gibi, Dostoyevski’yi keşfetmek de insanın hayatında önemli bir tarihtir.”
- Jorge Luis Borges
“İnsanoğlunun kurtarıcısı olabilirdi. O, gardiyanı olmayı seçti.”
- Sigmund Freud
Tatsız Bir Olay Yeni Beyaz Kapak
Petersburg’lu üç general, yumuşacık koltuklara oturmuş, bir yandan sohbet ederken bir yandan da şampanyalarını yudumlamaktadır. Rusya’da çarlığın çözülmeye başladığı, pek çok şeyle birlikte askerî bürokrasi ile yoksul memur sınıfı arasındaki ilişkilerin de değişmeye yüz tuttuğu, Dostoyevski’nin deyişiyle, “güzel ülkemizin değerli çocukları”nın kalkınma hareketlerine giriştikleri yıllardır. Generallerden biri, İvan İlyiç, aşağı dereceden memurlara iyi davranmak gerektiğini savunur. Ona göre yeni dönemin özelliği bu olacaktır: hümanizm. Ama İvan İlyiç önce arkadaşları arasında alay konusu olur, sonra iddiasını kanıtlamak için bir memurun düğününe katılır ve deyim yerindeyse, “kaş yaparken göz çıkarır”.
“Hikâye, bir insanın kendisi hakkındaki fikirleri, idealleri ve güdüleri ile bunların gerçeğin insafsız ışığındaki görüntüleri arasındaki büyük uçurumu ele alıyor. Temanın acımasızlığı, kişinin beklentilerini gerçekleştirememekteki dramının, aslında gülünç olduğunu fark etmesinde ortaya çıkıyor.”
- Jessie Coulson
Timsah – Kısa Klasikler 77
Rus ve dünya edebiyatına sayısız büyük eser kazandıran Dostoyevski’nin en çarpıcı eserleri arasından seçtiğimiz “Timsah” ve “Gülünç Bir Adamın Düşü” öyküleri bu derlemede yer alıyor. “Timsah” yazarın mizah anlayışını en çok hissettirdiği öyküsü, “Gülünç Bir Adamın Düşü” ise Dostoyevski okurunun aşina olmadığı bir umut ışığı yakıyor. 1865 yılında yazarın kardeşiyle birlikte çıkardığı Vremya dergisinde yayımladığı “Timsah” absürd öğeler taşıyan bir öykü: Eşiyle timsah gösterisini izlemeye giden İvan Matyeviç beklenmedik bir şekilde hayvana yem oluverir; ancak belki de bir timsahın içinde yaşamak sanıldığı kadar kötü değildir… Yazarın ölmeden önce yazdığı son öykü “Gülünç Bir Adamın Düşü” ise, büyük eserlerindeki tüm karakteristik özellikleri bir arada taşıması ve iyimser mesajlar veren tek eseri olmasıyla diğerlerinden ayrışır.
Uysal Kız
Fyodor Dostoyevski’nin Uysal Kız adlı bu öyküsü bir gazete haberinden, gerçek bir olaydan yola çıkmakla birlikte yazarın da belirttiği gibi tümüyle düşsel boyutlara uzanıyor. 20. yüzyılın sadece romanını değil düşünce yaşamını da derinden etkileyen yazar, bir karakterin düşünceleri arasında gezinerek benzersiz bir öykü yaratmış. Karısının cansız bedeniyle karşı karşıya kalan ana karakterin vicdan azabı içinde, çaresizce neler olup bittiğini sorgulamasıyla başlayan Uysal Kız, yaklaşmakta olan bir felaketin gerilimini ve karakterlerin ruhsal derinliğini kusursuzca yansıtıyor.
Uysal Kız
Yeraltından Notlar – Hasan Ali Yücel Klasikleri 90
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (1821-1881 ): İlk roman İnsancıklar'ın çarpıcı konusu ve farklı kurgusuyla dikkatleri çekti.İnsan ruhunun derinliklerini sergileyiş gücüyle önemli bir yazar olarak ün kazandı.Ancak daha sonra yayımlanan eseri o dönemde fazla ilgi görmedi. Dostoyevski 1849'da 1.Nikolay'ın baskıcı rejimine muhalif Petraşevski grubunu üyesi olduğu gerekçesiyle tutuklandı.Kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrildi.Sibirya sürgününden sonra yazdığı romanlarla tekrar eski ününe kavuştu.1864'de Vremya dergisinde yayımladığı Yeraltından Notlar gerçek dünyadan kendini soyutlamış bir kişinin iç çatışmalarını ve hezeyanlarını konu alır.Bu roman Dostoyevski'nin daha sonra yazacağı büyük romanların ipuçlarını taşımaktadır.
