Osmanlı’da Toplum, Şehir ve Ticaret 1

Osmanlı’da Toplum, Şehir ve Ticaret 1

14. yüzyılın başlarında kurulan Osmanlı Beyliği, çok kısa sürede beylikten
devlete ve yaklaşık iki buçuk asır sonra da cihan devleti hüviyetine
bürünmüştür. Takdire şayan bu başarının sırrını bu süreçteki
sultanların uygulamaya koydukları siyasi, askeri ve iktisadi politikalarında
aramak yanlış olmasa gerektir. Türk ve Avrupa tarihinde
müstesna bir safhayı teşkil eden bu başarılar, yalnızca devletin
mukadderatını tayin etmekle kalmamış aynı zamanda kendisinden
sonraki dönemlere de tevarüs etmiş neticelere kapı aralamıştır.
Siyasi ve askeri başarılarla geniş bir sahada çok kültürlü muazzam
bir medeniyet inşa eden Osmanlı Devleti’nin şehirlerinin, toplum
yapısının, iktisadî ve idarî yapısının, siyasi ve askeri faaliyetlerinin,
dönemsel gelişim ve dönüşüm süreçlerinin iyi tespit ve analiz edilmesi
zaruriyeti bulunmaktadır. Hatta Türklerin ve Osmanlı hâkimiyeti
altında yaşayan diğer toplulukların tarihini iyi anlamak arzusu
bu zaruriyetin derecesini daha da arttırmaktadır. Gerçi Osmanlı
arşivlerinden istifade etmenin önceki dönemlere nispeten daha
kolaylaşması, literatür taramasında teknolojik imkanların artması,
akademik çalışmalarda dikkate değer artışın yaşanması Osmanlı
tarihi araştırmaları adına önemli ve güzel gelişmeler olarak dikkat
çekmektedir. Bununla birlikte siyasi ve askerî tarih araştırmalarından
sosyal ve kültürel tarih araştırmalarına yönelik eğilimin yaşanması
da Osmanlı tarihini daha iyi anlamak ve analiz etmek adına önemli
bir gelişme olarak kabul edilebilir.
Son dönemlerde Osmanlı Devleti’nin toplum, şehir ve ticari
hayatına dair çalışmalar niceliksel ve niteliksel bakımdan önemli
bir aşama kaydetmiş olmakla birlikte bu konularla ilgili çalışmaların
devam etmesi gerekliliği ortadadır. Bu maksatla Osmanlı’da toplum,
şehir ve ticari hayatına dair hazırlanan bu eser, nacizane, bu amaca
bir katkı sunmayı hedeflemektedir.