Edebiyat Eleştirisi

Ünlü Oulipo akımının kurucularından, Fransız edebiyatının önemli ismi Raymond Queneau'nun Biçem Alıştırmaları, doğurduğu illüstrasyonlar, kabareler, tiyatro oyunları, başka yazarlarca yapılan ekler, ilham verdiği yapıtlarla çağdaş edebiyatın klasiklerinden biridir. Sıradan bir hikâye parçasının 99 değişik biçimde anlatılmasına dayanan, ilhamını ise Bach'ın Füg Sanatı'nın çalındığı bir konserden alan Biçem Alıştırmaları, Oulipo akımının pek çok özelliğinin de nüvesini barındırıyor. 

Basit bir motiften ya da hikâyeden yola çıkarak sonsuz sayıda çeşitleme yapmanın mümkün olduğu gösteren Biçem Alıştırmaları, dilin, anlatımın, gerçekliğin çokyönlülüğü ve çeşitliliği üzerine son derece ciddi imalar içeren bir mizah kitabı (ya da son derece gayriciddi bir dilbilim kitabı) olarak da okunabilir. Queneau'nun bu en çok iz bırakmış yapıtı, gözden geçirilmiş çevirisiyle yeniden Türkçede.

“Cumhuriyet kuşaklarının dramı Atatürk sonrasında başlar. Çağdaşlaşmayı batılılaşma yapan sonrakilerdir. Hiç değilse, müdafaa-i hukuk doktrinini ulusalcı içleminden soyanlar, Dersaadet tipi kozmopolit bir batılılaşmayı Ankara’ya göçürüp Cumhuriyet’in ‘resmi’ tutumu yapanlar, onlardır. Avcıoğlu, yeni devletin ilk yıllarından itibaren, Bâbıâli’nin, köhne kadrolarıyla Ankara bürokrasisini ele geçirdiğini yazar. Yalnız bürokrasiyi mi? Kuva-yi Milliye ruhunu da ele geçirip dağıtmışlar, devrimin ideolojisini şaşılacak bir çabuklukla yozlaştırmışlardır.”

- Attila İlhan

"Kırk Ambar" bir mefhumlar kamusu, derbeder ve dağınık bir ansiklopedi, Cemil Meriç'in deyişiyle, "kurmak istediği abidenin birkaç sütunuyla birkaç odası". Eser iki bağımsız bölümden oluşuyor: Rümuz-ül Edeb ve Lehçe-t-ül Hakayık. Her bölüm başlı başına bir kitap olacak kadar hacimli.

O yüzden "Kırk Ambar"ın iki ayrı bölümünü, eseri baskıya hazırlayan Mahmut Ali Meriç'in düzenlemesiyle, iki ayrı cilt halinde yayımlıyoruz. Bu birinci cilt, dünya edebiyatından klasiğe, hümanizmden edebiyat sosyolojisine, romanın ro1anından edebiyat tarihinin tarihine uzanan bir çizgide Türk okuyucusunu düşünceye davet ediyor.

"İnsanoğlunun en etlili özgürleşme yoludur okumak" diyen Akşit Göktürk'ün kendi eliyle seçtiği denemelerini içeriyor Sözün Ötesi. Daha önce Çeviri: Dillerin Dili, Ada ve Okuma Uğraşı adlı yapıtlarını yayımladığımız değerli dilbilimci ve çevirmen Göktürk'ün bu yapıtı üç ana bölümden oluşuyor:Yazın, çeviri sorunları, dil-kültür. Kitabın ilk iki bölümünde, Göktürk'ün yazınsal iletişim, okuma edimi, yapıtın anlamlandırılması gibi konularla J.Conrad, V.Woolf, İngiliz romantikleri ve daha başka yazarların yapıtları üstüne yorumları var. Ayrıca aynı bölümlerde yazar, R.ıngarden, W.Iser, H.R.Jauss, H.G. Gadamer gibi çağdaş kuramcıların yazın, çeviri ve yorum sürencine ilişkin farklı yaklaşımlarını da ele alıyor. Son bölüm ise, kültür ve aydın kavramları, Türkçe ve Dil Devrimi, yabancı dil öğretimi ve yenilikçi sanat üstüne odaklanıyor. Sözün Ötesi "gönüllü yazın okuru" arayan bir yazarın kılavuzluğunda, Türkçenin tadını çıkarmak isteyenler için...