Realizm Perspektifinden Küresel Bir Güvenlik Aktörü Olarak Avrupa Birliği: Kapasite, Kabiliyet Ve İşbirliğinin Sınırları

Realizm Perspektifinden Küresel Bir Güvenlik Aktörü Olarak Avrupa Birliği: Kapasite, Kabiliyet Ve İşbirliğinin Sınırları

Bu kitap, Avrupa Birliği (AB)
’nin realizm kuramının varsayımları çerçevesinde küresel güvenlik aktörlüğünü
sorgulamaktadır. Realist kuram, özellikle güvenlik ve savunma alanına giren
konularda ulus-devletlerin, kendilerinden başkasına yetki devri yapmasının
oldukça güç hatta kimi zaman olanaksız olduğunu varsaymaktadır. Bu bağlamda AB
gibi uluslarüstü bir kuruluşun da güvenlik ve savunma alanında özerk bir aktör
olarak gündem belirlemesi, kendisini oluşturan ulus-devletlerden bağımsız
hareket edebilmesi oldukça zordur. 21. yüzyılda güvenlik kavramına
yüklenen anlamın giderek genişlemesi, güvenliğin hayatın her alanındaki
düzenlemelerde ön plana çıkmasına neden olmuştur. AB de özellikle Rusya’nın
Kırım’ı ilhakı, ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi ve Rusya-Ukrayna Savaşı gibi
güncel gelişmeler karşısında savunma kapasitesini ve bu alandaki stratejik
özerkliğini arttırmak zorunda kalmıştır. Özellikle savunma sanayinin
liberalleşmesi ve savunma ve silah teknolojisindeki hızlı gelişmeler ve bu
gelişmeler karşısında AB’nin savunma kapasitesinin yetersiz kalması, Trump
Başkanlığındaki ABD’nin AB’ye savunma harcamalarını arttırması yönünde baskı
yapması AB’nin bu alandaki çabalarının itici gücü olmuştur.

Bu çalışmada AB’nin, bürokratik,
kurumsal ve fiili olarak ortak güvenlik ve savunma politikası alanında bugüne
kadar ortaya koyduğu çabalar detaylı olarak değerlendirilmiştir. AB’nin bu
çabasında Avrupa’nın daima AB’nin kurucu değerlerine bağlı sivil ve normatif
yönleri ağır basan özerk bir aktör olmasını savunan Entegrasyoncu görüş ile
AB’nin NATO’nun önemli bir müttefiki olarak savunma kabiliyetlerine ve
stratejilerine sıkı sıkıya bağlı Atlantikçi görüşün farklı yaklaşımları
belirleyici olmuştur. Kitapta vaka analizi olarak detaylı bir şekilde incelenen
PESCO süreci de AB’nin ortak savunma alanında her zaman Atlantikçi eğilimlerin
baskın olacağını ve AB’nin uluslararası ilişkilerde stratejik özerkliğe sahip
bir küresel güvenlik aktörü olmasının ne denli güç olacağını göstermiştir.