Stratejik Ortaklık Kavramı Bağlamında İsrail Azerbaycan İlişkileri

Stratejik Ortaklık Kavramı Bağlamında İsrail Azerbaycan İlişkileri

1991’de Sovyetler Birliği’nin çökmesi ile Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazanması İsrail için önemli fırsatlar sunmuştur. Öncelikle ihtiyaç duyduğu enerjinin neredeyse tamamını dışarıdan sağlayan İsrail için Azerbaycan ithalat çeşitliliğini sağlayacağı en uygun ülkelerden biri olmasının yanı sıra en büyük düşmanı olarak gördüü İran’a komşu olması açısından da oldukça önemli bir ülkedir. Bununla birlikte İsrail; özellikle SSCB’nin çökmesi ile bağımsızlığını kazanmış Müslüman ülkelere de Azerbaycan ile sürdürdüğü ilişkiyi olumlu bir “model” olarak sunma şansını elde etmektedir.Azerbaycan ise, İsrail’i özellikle Ermenistan ile yaptığı savaşta silah tedarik edebileceği ve Yahudi lobisi vasıtasıyla ABD’nin desteğini alabileceği bir ülke olarak görmektedir. Başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerdeki Ermeni Lobisi’nin etkin gücü dikkate alındığında, Azerbaycan’ın bu politikasının rasyonel gerekçelerle uyumlu olduğunu söylemek mümkündür. Batı dünyasının bir anlamda örtülü silah ambargosuna tabi olan Azerbaycan’a İsrail’in bağımsızlıktan önce de silah satması Azeri kamuoyunda İsrail’e olan sempatiyi arttırmaktadır. Ermenistan ile devam eden çatışmada Rusya ve İran’ın ve hatta Batı’nın Erivan’ı desteklemesine karşın, Azerbaycan büyük oranda Türkiye’den destek alabilmiştir. Ancak Türkiye’nin silah teknolojisinin çok gelişmemiş olması, verebileceği desteğin sınırlı olması; Azerbaycan’ın İsrail’e yakınlaşmasında çok önemli bir etken olmuştur.