Sayın baylar, sizi günlerce işlerinizden alıkoyan uzun ve ayrıntılı sözlerim, en sonu tarihe mal olmuş bir çağın öyküsüdür. Bunda, ulusum için ve yarınki çocuklarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek kimi noktaları belirtebilmişsem kendimi mutlu sayacağım.

Baylar, bu söylevimle ulusal varlığı sona ermiş sayılan büyük bir ulusun, bağımsızlığını nasıl kazandığını; bilim ve tekniğin en son ilkelerine dayanan ulusal ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu anlatmaya çalıştım.
Bugün ulaştığımız sonuç; yüzyıllardan beri çekilen ulusal yıkımların yarattığı uyanıklığın ve sevgili yurdun her köşesini sulayan kanların karşılığıdır.

Bu sonucu Türk gençliğine emanet ediyorum.

“Tevfik Fikret, Rubab-ı Şikeste başlığı altında topladığı şiirleriyle modern şiirimizin yolunu açan güçlü bir sesti.

Fikret, bir yandan da, karakteriyle çelişik biçimde ‘vicdanı hür’ bir kavga adamıydı. Baskılara boyun eğmedi, muhalif sesini kısmadı. Karamsarlığı içinde yaşadığı toplumsal ortamdaki ‘sis’e bağlı olarak büyümüştü; buna karşılık gelecek konusunda ümitliydi. Gençlere yönelik yazdıklarını Halûk’un Defteri’nde, çocuklara ilişkin görüşlerini Şermin’de içtenlikle dile getirdi.

- Enis Batur