Kadılar Kitabı, bilimsel bir iddiadan öte, kültürel bir gaye taşır. Kadılarla ilgili birtakım anektodlar, epizotlar, uydurma da olsa tarihe yansımış öyküler ve fıkralar kenarda köşede kalmasın, derlenip iki kapak arasına girsin ve böylece okuyucu tarih boyunca hukuk serüvenimizle alâkalı fikirlerini kendisi oluştursun, eğer hukuk ile yakından ilgiliyse tavırlarını ona göre düzenlesin, eski meslektaşlarının hayatlarından kesitler görerek kendisini yeniden formatlayabilsin. Çünkü denilmiştir.

Bulunmazsa adalet milletin efrâdı beyninde 

Geçer bir gün zemine, arşa çıksa pâye-i devlet 

Vatandaşlar arasında adalet ve eşitlik kaybolunca, itibarı arşa çıkmış olsa da, devlet, bir gün yerin dibine geçer.

Bu kitaptaki gazeller, hem kronolojik tasniften uzak kalmış, hem tesadüfen ses kaydı yapılmış, hem de yüzyıllar sonra şairlerinin pejmürde evrakı arasından tesadüfen seçilmiş olmak bakımından perişan sıfatını üzerinde taşıyordu. Bu yüzden adına "Perişan Gazeller" dedik. Divan şiirinden tanıdığımız, sabah mahmuru bir sevgilinin yastık üzerine dağılmış saçları gibi... Her bir telinde ayrı bir güneş parlar, her bir kıvrımında farklı bir dünya görülür.
Perişan Gazeller, bir medeniyetin, kaybolduğu yerde bulunmuş hazineleri gibidir, okurken bunu hissedeceksiniz.

Şiir, görülmez; ancak kalbe doğabilir. Kalpleri titreten de, çizik çizik eden veya süsleyen debir hissin ilhamıdır genellikle; bir zamanın akışı, bir ruh sıkıntısı yahut bir hazzın coşmasıdır. Heykel gibi, resim gibi bütüne dayalı bir sanata dönüşüveren bu küçük kitap, edebiyat dünyasında ünlü olmuş simalara ait, orada burada rastladığımız küçük anekdotların derlemesinden ibarettir...

Bir şairin kendine özgü düşünce ve hayallerini ifade etmesinin değişik şekilleri vardır. Kıt’a, bend, müstezad, destan, güzelleme, sone vs. Ancak söz, tarihin hiç eskimeyen konusu olan aşka, lirizme ve pastoral güzelliklere dokunmaya başlayınca şairlerin çoğu gazeli,yani iki dizelik formları tercih etmişlerdir nedense. Gazel, şiir formları içindeki en ziyade tercih edilen nazım şeklidir bu yüzden.
Türk klâsik edebiyatının en yaygın nazım şekli olmak bakımından her divânda yığın yığın örneği bulunur gazellerin. Bir medeniyet birikiminin estetik boyutta kaynakları arasında sayılmak, işte o kesretin sonucudur. Beyitlerin asırlar boyunca birer sarraf titizliğiyle işlenmiş dizeleri, aslında bizim klâsik edebiyat maceramızın paradigmasını da yansıtır biraz. Ve Osmanlı gazelinin tarihi, biraz da Türk’ün tarihidir; orada Göktürklerden, Uygurlardan, Selçuklulardan süzülerek genlerimizde taşıdığımız bir kültür birikimi okunur çoğu kez.
Bir şiiri yorumlamaksızın düz yazıya çevirmeyi, onu söyleyen şaire haksızlık ve saygısızlık olarak anlayanlardanız. Bize göre bir şiir başka bir dile çevrilirken özünden ne kadar şey yitiriyorsa, düz yazıya çevrilirken de o kadar değer kaybediyor demektir. Eski bir şiiri, sırf kelimeleri artık anlaşılmıyor diye günümüz diliyle ifade etmeye kalkışmak, ancak bir şairin haddidir ve onun da elinden, şiiri kendisine göre yeniden yorumlamaktan öte bir şey gelemez yazık ki. Çünki “el-ma’nâ fî batnı’ş-şâir” buyurulmuştur; yani mânâ şairin içindekidir. Bu yüzden eski şiirleri zamanın ruhu korur ve başkalaşan zamanlar şiiri asla başkalaştıramaz. Onu anlamak içinse, yine kendi zamanına dönmektir çare.
Gazel, yaklaşık altı yüzyıl boyunca klasik şiirimizin sırlarını saklamış, sayısız şiirin entellektüel heyecanlarını dillendirmiş, gizli sevdalarını dosyalamıştır. Bugünün şairleri yeniden keşfettiler gazeli ve artık hangi edebiyat dergisini açarsanız bir gazel karşılıyor sizi.
Bu kitaptaki gazeller uzun tarihimize ait değişik medeniyet tecrübelerini yorumlamak için bir araya getirildi. Onları okurken kültürümüzün hiç sılmayan renkleri ve hiç eksilmeyen ahenkleriyle tanışacaksınız, ve gazel, yeniden gösterecek size gülümseyen yüzünü. Hani Fuzuli diyor ya:
Gazel bildirir şâirin kudretin
Gazel arttırır nâzımın şöhretin
Ki her mahfilin ziynetidir gazel
Hırendmendler san’atıdır gazel

Millî olmadan milletlerarası olunamazken, kendimizi bilmeden başkalarına kimliğimizi nasıl bildirebilelim? Millî hafızamız, kudemâmızın mirasını tanımakla zenginleşecektir. Onların pek çoğu, bugün ibretle okunacak ömürler yaşamışlar, bizim zaman zaman karşılaştığımız hâllerle karşılaşmışlar. Yaptıkları, söyledikleri ve yazdıklarıyla her biri bizlere rehber olan büyüklerimizin hayat hikâyeleri, millet olarak biraz da bizim hikâyemizdir.Bu çalışmada atalarımızdan devlet adamı, mutasavvıf veya şair olan yalnızca kırk kişinin hayatlarından bazı kesitlere yer verilmiştir. Gönül isterdi ki, nice kırkları size tanıtabilelim. Ancak biz, istenirse bu kırk kişiden her birinin size bir kapı aralayacağını umut ediyoruz.