Ali Suavi

Ali Suavi

“Falih Rıfkı Atay’ın sürükleyici, zengin muhtevalı, zıt görünüm ve olaylara dayanarak tezlerini savunan bir üslubu vardır.” Prof. Dr. İlber ORTAYLI “Ali Suavi mazide yaşamış istikbal adamlarındandır. Onun vücudu Tanzimatçılarla, ruhu bizimle muasırdır. 1839’dan 1878’e kadar otuz dokuz sene yaşayabilen bu ateşten mahluk, teokrasi devrinde laiklik, mutlakıyet devrinde cumhuriyet, Osmanlı devrinde Türklük ve Türkçülük rüyaları görmüş, bu rüyaları tabire çalışmış ve nihayet yine bu rüyalar uğrunda şehit olmuştur.” İsmail Hâmi DANİŞMEND “Suavi’nin hayatına nöbetle iki şey hâkimdir: Başı ve sarığı. İhtilalci Suavi ıslahat isteyen sözlerini başıyla söyledikten sonra, ıslahatın icra vasıtalarını sarığıyla düşünürdü.” Cemil MERİÇ “Maksadı halkı uyandırmak, devleti maddi manevi bütün tesisleriyle yeniden nizamlayarak kurmaktır… Yazılarında padişahlar, vezirler ve paşalar için hürmet sıfatları kullanmaz, bu bakımdan bir demokrattır. Yalnız demokrat mı? Bir Türkçü ve galiba ilk Türkçü… Kendini aşağılık duygusundan belki de ilk kurtaran, tarihe ve ilme sarılarak vatandaşlarını Türk ırkının ve dilinin üstünlüğüne inandırmak için çırpınan ilk inkılapçı… Frenk tenkitçileri karşısına, dar Hristiyanlık – İslamcılık çerçevesini kırarak, ırkının İslam’dan önce ve sonraki medeniyet ve kültür davası ile çıkan ilk yazar…” Falih Rıfkı ATAY